Eýran türkmenleriniò medeni, edebi we jemgyýetçilik žurnaly

 

ŽURNAL BARADA


Baº sahypa

Maksady

Redkollegiýa

 

ARHIW


Soòky sany

Ýyllara görä

 

GATNAªYK


Myhman depderi

Habarlaºmak üçin

Dost sahypalar

 

 
Her güne bir nakyl


 

 

 


 
Edebiýat / XX asyr türkmen edebiýaty
Gurbannazar Ezizow

(1940-1977)

Geçen asyryò ikinji ýarymynda özboluºly talanty bilen gysga ömründe türkmen edebiýatynda öçmejek yz galdyrmagy baºaran ºahyr Gurbannazar Ezizow Aºgabat etrabynyò Büzmeýin obasynda 1940-njy ýylda eneden bolýar. Ol 29-njy orta mekdebi tamamlap, Türkmen Döwlet uniwersitetine okuwa girýär. Gurbannazar on bäº ýaºyndaka, onuò ilkinji goºgulary çap edilip baºlanýar. Döredijilige ýaºlykdan bütin durky bilen berlen G. Ezizow uniwersiteti tamamlansoò, çagalar neºirýatynda, soòra “Edebiýat we sungat” gazetinde, Türkmenistanyò ýazyjylar birleºiginde iºledi. Ol iò köp okaýan ºahyrlardandy. Mydama gözlegdedi.

G. Ezizowyò döredijiligine täzeçillik, az sözlülik, çuò many-mazmunlylyk, özboluºlylyk, kapyýa (içki sazlaºyk, bogun sazlaºygy, äheò sazlaºygy) mahsusdyr.

Ol redif, refren, omonik rifmalar, setiriò baºyny ritmalaºdyrmak, içki ritmi güýçlendirmäge köp üns berdi. Türkmen edebiýatyny täze forma we mazmun bilen baýlaºdyrdy. G. Ezizow ýüzlerçe täzeçil, gowy goºgular bilen birlikde türkmen edebiýatynda ilkinji bolup “Sönetler çemenini” döretdi. “Daº gyz”, “Pikir derýasynda akyl gämisi”, “Söýgi”, “Güýz” poemalaryny, “Nesiller”, “Uruºdan soò”, “Tabyt” dramalaryny, “Görogly” ºadessanynyò librettosyny ýazdy.  

 

Türkmen   sährasy

Bahar meýlisinde çyksaò seýrana,

Türkmen sährasynyò aldyr gülleri.

Baºyò sypap seni goýar haýrana,

Belent daglaryndan öwsen ýelleri.

 

Gara bulut gelip, zemine çöker,

Al-asman gübürdäp, depregin kakar.

Daglardan sil akar, ýene gün çykar,

Gyz-gelin doldurar reýhan çölleri.

 

Ýagyºy ýaraºar ýaýlaò ýazyna,

Gerçekler bendidir aºyk gyzyna.

Sesin goºup dutar, gyjak sazyna,

Saýrar illerimiò ºirin dilleri.

 

Serpaý

Söýüò meni – ýürek söýgi küýseýär,

ªeýle bir küýseýär – ýok çaky-çeni.

Ýekeje adama ýeterlik söýgi

Bilen

            bir pursatlyk söýüò siz meni.

 

Maòa kän zat,

Uly bir zat gerek däl,

Eliòizi ýüregòize goýuò siz:

Size söýgi bilen ýüzlenýän günlem

Sözlerimi kesä çekmän söýüò siz.

 

Söýüò meni – ähli erki hem durky

Bilen size tarap ýollar çekeni.

Ýeke özüò söýüp ýörseò elmydam

Birazajyk agyr düºjek ekeni.

 

Söýüò meni – siziò sadyk guluòyz,

Soòra menden size galar ºeýle paý.

Men size bahasyz serpaý ederin –

ªalaryò elinden gelmejek serpaý.

 


Maglumatlar Almagül Ýusubowanyò «Türkmen edebiýatynyò taryhy ösüº döwürleri» atly kitabyndan alyndy. «Baºkent» bilim merkeziniò neºirleri. Aºgabat 2005.

 


Söýgi (sonetler çemeni)

 

 

 

«Ýaprak» žurnaly döwlete degiºli däldir we ähli toparlardan, guramalardan, partiýalardan we birleºiklerden garaºsyzdyr.
«Ýapragyò» buýsanýany türkmen halkynyò medeniýeti, sungaty we edebiýaty barada garaºsyz
alyp barýanlygydyr.
 

© Ýaprak