زبان همدلي، خود ديگر است / شماره 40-39 / ياپراق / پائيز و زمستان 1386

فصلنامه ي فرهنگي ، ادبي و اجتماعي تركمنهاي ايران

در باره ي فصلنامه

• صفحه ي اصلي

• در باره ي فصلنامه

• در باره ي هيأت تحريريه

آرشيو

ارتباطات

• وبسايت ها

روزي يك ضرب المثل

سرمقاله

فصلنامه ياپراق / سال دهم / شماره 40-39/ پائيز و زمستان 1386

زبان همدلی ، خود ديگر است

ص 3

مريم شاه حسينی

وقتي به نقشه ي جغرافياي زمين نگاه مي كني ، خط هاي ظريف و باريكي را مي بيني كه سرزمين هاي مختلف را از يكديگر جدا كرده و هريك را با نامي خاص در محدوده اي خاص ، جاي داده است. اما همين خط هاي ظريف و باريك كه بر روي صفحه ي كاغذي ، بسيار ناچيزبه نظر مي رسند ، در عالم بيرون ، واقعيت ديگري دارند؛ شايد واقعيتي تلخ كه مردم را از يكديگر جدا كرده است.

سرزمين ما ايران از شمال و جنوب و مشرق و مغرب ، همسايگاني دارد كه بر روي نقشه ي كنوني زمين، با همين خط هاي مرزي از آنها جدا شده است؛ گرچه اين خط ها و مرزها دير زماني نيست كه بين اين سرزمين ها و مردمانشان كشيده شده است.

چندي پيش به بهانه ی شرکت در کنفرانس بين المللی ابوسعيد ابوالخير ، سفري داشتم به يكي از اين سرزمين هاي همجوار ؛ به تركمنستان ،‌كشور دوست و همسايه كه مردمي دارد همچون مردم تركمن صحراي ايران.

از عشق آباد كه بيرون مي رفتيم، در حاشيه ي جاده، روستاهاي زيبايي را مي ديديم كه مثل خانه هاي روستايي تركمن صحراي ايران و به همان شيوه ساخته شده بودند و جالب تر اين كه زنان و دختراني را در همين روستاها مي ديدم كه با اندكي تفاوت ، همان لباس هايي را پوشيده بودند كه زنان و دختران تركمن در ايران به تن مي كنند. همان زمان به اين موضوع يقين پيدا كردم كه اين همانندگي ظاهري ، نشان از پيوستگي ريشه اي دارد. ميراث مشتركي كه مردم اين دو كشور دارند و شخصيت هاي بزرگي كه موجب افتخار هر دو ملت است، حكايت از اين پيوستگي دارد. نام مختوم قلي كه بر سر در دانشگاه و تالارها و بر تابلوي خياباني در عشق آباد حك شده، آرامگاه شخصيت های بزرگ عرفانی ، قلعه ی نسا و ده ها آثار باستانی ديگر ، همگی گواه بر وجود اشتراکات تاريخی و فرهنگی مردم دو کشور است.

روستاي ميهنه آرامگاه عارف بزرگ قرن پنجم هجري ،‌شيخ ابوسعيد ابوالخير است. ميهنه اينك در محدوده ي استان آخال در تركمنستان قرار دارد. امروز آرامگاه اين عارف بزرگ، مكان امني است براي زيارت و توسل و دعاي مردم تركمن. ابوسعيد ابوالخير كه در ميان مردم اين كشور به «منه بابا» شهرت دارد ، جداي از جايگاهش به عنوان عارف و شاعر، پير و مرادي است كه مقبره اش را زيارت مي كنند و با توسل به او ، به نذر و نياز و دعا با پروردگار مي نشينند. مردم تركمنستان به گونه اي جدايي ناپذير با «منه بابا» انس و الفت گرفته اند و نامش را با احترام ويژه اي بر زبان مي آورند. گرچه در كشور ما هيچ كس اين عارف بزرگ را با اين نام نمي شناسد ، اما او همان ابوسعيد ابوالخير است؛ عارف و شاعري كه با تورقي در تاريخ عرفان و ادبيات ايران نامش را مي بينيم.

انسان هاي بزرگ، در هر زمان و هر مكان كه باشند، متعلق به بشريت هستند و با اين رويكرد ، برای همه ی ما جای بسي افتخار است كه بزرگانمان با آثار خود و حتی محل آرامگاه خود پس از گذشت قرن ها ، باعث اتصال فرهنگی می شوند. و اين بی گمان همان زبان همدلي باشد.

مريم شاه حسيني

اراك- آذرماه 1386

بازگشت به فهرست مطالب اين شماره

مريم شاه حسينی