"تفسير عابدی" و يک پيشنهاد به مسئولين امور فرهنگی و جامعه ی ادبی / يوسف قوجق / فصلنامه ياپراق / سال نهم / شماره 35-34 / تابستان و پائيز 1385

فصلنامه ي فرهنگي ، ادبي و اجتماعي تركمنهاي ايران

در باره ي فصلنامه

• صفحه ي اصلي

• در باره ي فصلنامه

• در باره ي هيأت تحريريه

آرشيو

ارتباطات

• وبسايت ها

روزي يك ضرب المثل

«تفسير عابدي»

و يک پيشنهاد به مسئولين امور فرهنگی و جامعه ی ادبی

فصلنامه ياپراق / سال نهم / شماره 34-35 / تابستان و پائيز 1385

«تفسير عابدي»

و يک پيشنهاد به مسئولين امور فرهنگی و جامعه ی ادبی

ص 20

‏يوسف قوجق

تنها من نيستم که اين را می گويم. بسياری از ترکمن های ايران نظرشان همين است. برای خيلی ها اين اتفاق در ترکمنستان پيش آمده است. مخصوصاً در ماه مبارک رمضان. تا می بينند که از ترکمن های ايران هستی ، سراغ کتاب «تفسير عابدی» را می گيرند و از تو قول می گيرند که اين بار وقتی به ايران رفتی ، برايشان بخری. آن هم نه يکی ، نه دو تا ؛ می گويند هر چند نسخه از هر جلد که پيدا کردی ، برايمان بياور! نگاه شان که می کنی ، در چشمانشان علاقه به خواندن و دانستن را می بينی که موج می زند. اين عين واقعيت است. آن ها تشنه ی فهم مفاهيم قرآن هستند.

نگارنده ی اين سطور ، ضمن معرفی کوتاه اين تفسير ـ آن هم صرفاً جهت مزيد اطلاع مسئولين امور فرهنگی منطقه و کشور ؛ چون کتاب به قدری محققانه نگاشته شده و شهرت عام دارد که نيازی به معرفی آن در اين وجيزه نيست ـ به منظور استفاده ی بيشتر خلق الله از اين اثر ، چند پيشنهاد را مطرح می نمايد.

مـؤلف ايـن كتـاب تفسير که تاکنون سه جلد آن به چاپ رسيده ، «حاجي محمد آخوند عابدي كًر» (يكي از روحاني هاي دانشمند و مشهور در بين تركمنهاي ايران) مي باشند. كتاب از سوي انتشارات «نسيم حيات» (قم) چاپ و منتشر شده و حاوي ترجمه و تفسير سوره های قرآن كريم به زبان تركمني است. همچنانكه مؤلف در پايان كتاب نيز قيد نموده ، نگارش اين كتاب با استفاده از 5 كتاب بزرگ و مشهور در علم تفسير (تفسير الفتوحات الالهيه / تفسير الكبير فخر رازي / تفسير نمونه / تفسير روح البيان / تفسير قاضي بيضاوي) صورت گرفته است .

در مقدمه ی اين كتاب ، نگارنده ی تفسير ، به زبان تركمني ضمن توصيف قرآن مجيد به لحاظ فصاحت و بلاغت و عدم توانايي در تغيير حتي يك كلمه از آن و لزوم فهم آن از سوي هر فرد مسلمان ، آورده است: «چون قرآن به زبان عربي است ، همه قادر به فهم مفاهيم آن نيستند و به همين خاطر ، همچون تفسير قرآن به زبان عربي ، دانشمندان زيادي آن را به زبان فارسي و ديگر زبان ها تفسير نموده اند. هر چند كه قرآن به زبان تاتاري و ازبكي نيز تفسير شده ، اما متأسفانه تاكنون به زبان تركمني تفسير نشده است و به همين خاطر برخي از علماء و اساتيد همچون استاد مرحوم آنه قليچ آخوند نقشبندي ، عبدالرحمن آخوند پشمكي ، قربان آخوند ارادائي و عاشور آخوند نعماني از من خواستند تا قرآن را به زبان تركمني ترجمه و تفسير نمايم. ما هر چند كه به ضعف هاي خودمان در مقابل اين كار بزرگ آگاه بوديم ، اما مطيع امر آنها شديم و از خداوند متعال توفيق مسئلت نموده و به اين ترتيب از سال 1349 از طريق راديو ، تفسير قرآن را به زبان تركمني به مردم آغاز نمودم. اكنون بنا به درخواست برخي از برادراني كه دوست دار تفسير قرآن هستند ، با وجود ضعف بدني كه بر حقير عارض شده است ، توكل بر خدا نموده و با بازنگري مجدد تفسير قرآن به زبان تركمني ،‌ مبادرت به تدوين و چاپ آن نمودم.»

ايشان در پايان اين مقدمه ، از همه ی اساتيد و دانشمندان خواسته است تا اشتباهات وي را گوشزد و در اصلاح آن بكوشند.

با بيان اين مطلب كه چاپ اين گونه كتاب به هر زباني و به ويژه به زبان تركمني ، خود داراي ارزش بسيار زيادي است ، نكاتي را در باره ی اين كتاب به عرض مي رسانم:

1- اين تفسير به الفبا و رسم الخط عربي (فارسي) نوشته شده و به همين خاطر تنها براي تركمن هاي ايران ، عراق ، افغانستان و پاكستان كه با رسم الخط عربي آشنايي دارند ، قابل استفاده است.

2- بيش از 90 درصد از مردم تركمنستان با رسم الخط عربي آشنايي ندارند و براي اين كه اين كتاب از سوي تركمن هاي تركمنستان قابل استفاده شود ، شايسته است كه متن تفسير به الفباي لاتين برگردانده شود.

3- بسياري از عبارات استفاده شده در اين تفسير ، با اين كه معادل هاي تركمني دارند ، اما به همان شكل عربي ذكر شده اند. اين امر به خاطر آن است كه تفسير براي مخاطبين تركمن هاي ايران ـ كه با آن اصطلاحات آشنا هستند ـ نگاشته شده است. به همين خاطر ، اگر روزی تصميم به برگرداندن آن به الفبای لاتين و چاپ آن برای مخاطبين ترکمنستانی اتخاذ شود ، شايسته است و می بايد که امعان نظر بيشتری روی اين موضوع صورت پذيرد تا برای مخاطبين ترکمنستانی قابل فهم تر باشد.

4- در نگارش تفسير ، از زبان تركمن هاي قديم استفاده شده است. به عبارت ديگر ، هم شيوة نگارش و جمله بندي و هم عبارات استفاده شده ، به زبان ادبيِ تركمنهاي نسل قديم متمايل است.

با توجه به موارد فوق ، نگارنده ی اين سطور ضمن مناسب دانستن چاپ اين كتاب به رسم الخط تركمن هاي تركمنستان ، مترجمين ، ادبا و جامعه ی دينی و فرهنگ دوستان را به برگردان متن اين کتاب ارزشمند به رسم الخط ترکمنستان ، ناشرين منطقه را به چاپ زيبا و برازنده ی اين اثر و مسئولين و مقامات امور مربوطه در منطقه را به عنايت هر چه بيشتر به اهميت اين پيشنهاد و حمايت از اجرای آن دعوت می نمايم. باشد که خداوند متعال حداقل به خاطر انجام اين کار خير ، ما را ببخشايد.

بازگشت به فهرست اين شماره