فصلنامه ي فرهنگي ، ادبي و اجتماعي تركمنهاي ايران

 

در باره ي فصلنامه

• صفحه ي اصلي

• در باره ي فصلنامه

• در باره ي هيأت تحريريه
 

آرشيو

• جديدترين شماره

• شماره هاي پيشين
 

ارتباطات

• دفتر يادداشت

•  تماس با ما

• وبسايت ها

 

 

روزي يك ضرب المثل


 
 

 

 • گفت و گو

فصلنامه ياپراق /سال پنجم / شماره 20/ زمستان 1381

ويژه نامه ی موسيقی سنتی ترکمن

سر سخن

حفظ و اشاعه بنيان‌هاي فرهنگي و هنري تركمن سرلوحه‌ي برنامه‌هاي جمعيت است

(گفتگو با منصور نامي دبير جمعيت فرهنگي هنري مختومقلي)

ص 6-7

حاجي محمد خدري

حدود يكسال پيش جمعي از هنرمندان و علاقمندان فرهنگ و هنر تركمن در شهرستان كلاله به منظور ساماندهي فعاليت‌هاي خود، همچنين كشف استعداد‌ها و خلاقيت‌هاي جوانان در حوزه‌هاي فرهنگ و ادب و هدايت آنان در اين عرصه‌ها، اقدام به تشكيل جمعيت فرهنگي هنري مختومقلي نمودند. اين تشكل فرهنگي با اينكه مدّت زيادي از فعاليت زسمي آن نمي‌گذرد، مورد اقبال و توجه علاقمندان به خصوص نخبگان فرهنگ ي ادب منطقه قرار گرفته است. در اين گزارش، طرح‌ها، برنامه‌ها و فعاليت‌هاي جمعيت در گفتگو با دبير آن آقاي منصور‌نامي مورد بررسي و ارزيابي قرار گرفت.

 چه انگيزه‌‌هايي باعث شكل‌گيري جمعيت فرهنگي هنري مختومقلي كلاله شد؟

فعاليت‌هاي علاقمندان فرهنگ و هنر تركمن در شهرستان كلاله، با توجه به اهميت ملموس كه فعاليت‌هاي فرهنگي در مقابله با تهاجم فرهنگي استكبار جهاني دارد، در برگزاري مراسم بزرگداشت مختومقلي‌فراغي و برخي فعاليت‌هاي فرهنگي كه بصورت پراكنده صورت مي‌گرفت، خلاصه مي‌گرديد. اين جمع علاقمند در انتظار شرايطي بودند كه برپايي تشكلّي رسمي و قانوني فعاليت‌هاي خود را واقعي‌تر و عيني‌تر دنبال نمايند. تا اينكه با تلاش‌هاي صورت گرفته از سوي فعّالين فرهنگي و با همكاري و مساعدت جناب آقاي‌قليشلي‌ مدير كل انديشمند اداره كل‌ فرهنگ و ارشاد اسلامي استان گلستان و معاون محترم ايشان جناب‌ آقاي مقصود‌لو و همچنين همكاري صميمانه آقاي‌برزگر رييس‌محترم اداره ‌ارشاد اسلامي كلاله، اوّلين تشكّل فرهنگي هنري منطقه تحت عنوان جمعيت فرهنگ هنري مختومقلي‌فراغي كلاله تشكيل شد.

õ آقاي نامي خواهشمندم براي آندسته از علاقمندان كه شناخت كافي از جمعيت و ريوس فعاليت‌هاي آن ندارند، معرفي اجمالي از جمعيت داشته باشيد.

با استعانت از خداوند متعال و با هدف اعتلاي فرهنگ و هنر تركمن و فراهم نمودن بستر مناسب براي تبادل نظر و ايجاد زمينه‌ همدلي و همراهي نويسندگان، شاعران و هنرمندان تركمن (باغشي‌ها، نوازندگان، شعرا، خوشنويسان و ...) جمعيت فرهنگي هنري مختومقلي‌فراغي كلاله به موجوديت دست يافت. نوع فعاليت جمعيت صرفاً ارايه خدمات فرهنگي هنري بوده و به هيچ حزب، گروه و دسته‌سياسي وابستگي ندارد. اهداف و موضوع فعاليت جمعيت عبارتند از: ايجاد زمينه‌هاي مناسب براي رشد و تعالي فرهنگ و هنر تركمن، جلب و جذب كليه فعالين و علاقمندان به فعاليت در عرصه فرهنگ وهنر، حمايت و صيانت از حقوق اعضاء ايجاد ارتباط با ساير جمعيت‌ها، انجمن‌ها و مراكز فرهنگي هنري داخل و خارج كشور با رعايت مقرّرات مرتبط، برگزاري مراسم بزرگداشت‌ها، جشنواره‌ها، شب‌هاي شعر و شركت فعال در كليه مراسم مرتبط با فرهنگ و هنر بويژه در منطقه، پژوهش و مطالعه پيرامون مسايل مرتبط با فرهنگ و هنر تركمن، تهيه، گردآوري، نگارش، چاپ ونشر و توزيع كتاب، جزوه، نشريه، مقاله و ... در موضوعات مختلف فرهنگ و ادب تركمن و همچنين جمعيت فاقد سرمايه اوليه بوده و فعلاً تا زمان نيل به انجام سازماني،هزينه‌هاي مربوط به برگزاري جشنواره‌ها، چاپ و نشر مطبوعه‌ها و ... از محل خودياري اعضاء و كمك‌هاي نقدي و جنسي اشخاص حقيقي و حقوقي و ارگانهاي دولتي و غير‌دولتي تأمين خواهد شد.

 

õ در صورت امكان اركان جمعيت و نهادهاي تشكيل دهنده آن را توضيح دهيد؟

جمعيت فرهنگي هنري مختومقلي از تجمع و همكاري نهاد‌هايي از قبيل: انجمن موسيقي سنتي تركمن كلاله، انجمن خوشنويسان كلاله، انجمن شعر و ادب تركمن كلاله همچنين از تعدادي افراد علاقمند به فرهنگ و هنر تركمن كه بصورت انفرادي در جمعيت عضو هستند، تشكيل شده‌ است. البته لازم است از اين فرصت استفاده كرده به اطلاع برسانم كه عضويت كليه نويسندگان، شاعران، مترجمان، هنرمندان فرهنگدوستان و علاقمندان در حوزه فرهنگ، ادب و هنر تركمن با لحاظ نمودن شرايطي از قبيل داشتن تابعيّت جمهوري‌اسلامي، اعتقاد به يكي از اديان رسمي كشور، برخورداري از حسن شهرت فردي و اجتماعي، همچنين پايبندي به ميثاق‌ها و اساسنامه جمعيت، آزاد است.

 

õ چه برنامه‌هايي را در كوتاه مدّت و بلند مدت براي اجراء در دستور فعاليت‌هاي خود داريد؟

ج ـ در كوتاه مدّت و ميان‌مدّت برنامه‌هايي از قبيل: ارتباط وهمكاري تنگاتنگ با نشريات استاني و سراسري ـ همكاري و شركت در سمينارها و كنگره‌هاي مرتبط به فرهنگ وهنر تركمن كه بصورت منطقه‌اي و سراسري تشكيل ميشود، برگزاري سميناها و بزرگداشت‌هاي علمي مختومقلي‌فراغي، مسكين‌قليچ و ...، ارتباط با مركز بين‌المللي گفتگوي تمدن‌ها و NGO‌ ها، ارتباط و همكاري با فرهنگسراي اقوام در تهران، برگزاري جشنواره‌هاي موسيقي، شب شعر و ...، ودر بلند مدّت: ايجاد نشريه فرهنگي هنري، چاپ و نشر كتب فرهنگي هنري، اقدام در جهت ساماندهي امر رسم‌الخط تركمني، اقدام در جهت تأسيس مركز فرهنگي تركمن در منطقه، فعاليت‌هاي پژوهشي، تحقيقي در زمينه‌ تاريخ، فرهنگ، ادبيات و هنر تركمن و راه‌اندازي سايت اينترنتي از اهم طرح‌ها و برنامه‌هاي آتي جمعيت است.

 

õ آقاي نامي بعنوان دبير جمعيت ارزيابي خودتان را از فعاليت‌هاي فرهنگي و هنري قبل و بعد از تشكيل جمعيت بيان نماييد؟

همانطوريكه عرض كردم. قبل از تشكيل جمعيت فعاليت‌هاي علاقمندان در غالب برگزاري مراسم  موسيقي سنتي تركمن كه بخش جدايي‌ناپذير از فرهنگ و بالندگي مردم تركمن است از اين تهاجم بي‌نصيب نمانده تا جاييكه متأسفانه برخي جوانان و حتي ميان‌سالان ما كوچكترين آشنايي و رغبتي به موسيقي تركمني ندارند. بزرگداشت‌هاي مختومقلي صورت  ساماندهي فعاليت‌ها و به منظور انتشار آثار محققان و نويسندگان درباره ويژگيهاي ادبي و عرفاني شاعر و عارف نامي تركمن مختومقلي‌ بهار سال جاري جمعيت اولين ويژه‌‌نامه خود را با همكاري نشريه ياپراق منتشر كرد اين اقدام كه اولين تجربه اعضاي جمعيت در كار نشر بود مورد توجه مردم و فعّالين فرهنگ و هنر منطقه قرار گرفت.

 

õ جمعيت در تدارك برگزاري اولين جشنواره موسيقي سنتي تركمن است. در خصوص اين جشنواره و فعاليت‌هايي كه در حاشيه مراسم انجام خواهد شد توضيحاتي ارايه نماييد.

همانطوري كه مردم عزيز در جريان هستند، يكي از شيوه‌هاي تهاجم فرهنگي دشمن، نابودي فرهنگ بومي و ملي مردم از طريق بهره‌گيري از امكانات گسترده رسانه‌اي و تبليغي مانند راديو، تلويزيون، ماهواره و ... و حاكم نمودن فرهنگ مصرفي و بي‌هويتي است. خصوصاً اين تهاجم جوانان را مورد هدف قرار مي‌دهد. دشمن با استفاده از امكانات و سرمايه‌گذاري وسيعي كه در اختيار دارد، براي ترويج و بي‌ديني ناهنجاري‌هاي اجتماعي و بي‌هويتي فرهنگي، فرهنگ و هنر اصيل ملّت‌ها بويژه جوانان را نشانه رفته است. موسيقي سنتي تركمن كه بخش جدايي‌ناپذير از فرهنگ و بالندگي مردم تركمن است از اين تهاجم بي‌نصيب نمانده تا جاييكه متأسفانه برخي جوانان و حتي ميان‌سالان ما كوچكترين آشنايي و رغبتي به موسيقي تركمني ندارند. جمعيت فرهنگي هنري مختومقلي كلاله بر اساس طرح‌ها و برنامه‌هايي كه دارد، به منظور حفظ و اشاعه موسيقي تركمن با همكاري دست‌اندركاران موسيقي و علاقمندان فرهنگ و هنر و با مساعدت‌هاي بي‌شايبه اداره فرهنگ و ارشاد اسلامي شهرستان كلاله، در بهمن‌ماه سال جاري به مناسبت سالگرد پيروزي شكوهمند انقلاب‌اسلامي اولين جشنواره موسيقي سنتي تركمن را در كلاله برگزار مي‌كند. اعضاء و گروه تحقيق جمعيت در تدارك اين جشنواره و گردآوري مطالب مورد نياز، با تلاش شبانه‌روزي ضمن انجام مطالعات كارشناسي و بهره‌گيري از منابع موجود به ديدار باغشي‌ها، نوازندگان، سازندگان آلات موسيقي تركمن (دوتار ـ كمانچه) و استاداني كه به فراموشي سپرده شده و در گمنامي زندگي مي‌كنند، شتافته است. علاوه بر برگزاري جشنواره موسيقي تركمن در كلاله، اين شماره نشريه‌ ياپراق كه اكنون در اختيار شماست، حاصل تلاش گروهي آنان است كه به عنوان تجربه‌اي ديگر از سوي جمعيت، به اساتيد، محققان، دست‌اندركاران و علاقمندان به فرهنگ و هنر تركمن تقديم مي‌شود.